Güç kaynaklarından bu kadar bahsettikten sonra değinmek istediğim diğer bir konu bellek’ler. Belleklerin kalitesinin performansa etkisi tartışılmaz. Hangi işlemci ailesini kullanırsanız kullanın bellek performansınız sistemin genel performansını mutlaka etkiliyor. Hele ki bellek seçen bir anakarta sahip iseniz bu durum sık sık kilitlenmelere, mavi ekranlara, resetlenmelere ve hatta açılmamaya bile neden olabilir. Kaliteli bellek konusundan maalesef fazla bir seçeneğimiz yok. Kingston marka bellekler kalitesi kanıtlanmış, kolaylıkla bulunabilen ürünler. Eğer maliyet sizin için performanstan daha önemli ise farklı marka bellekleri sisteminizde en az bir gün denemenizi tavsiye ediyorum. Özellikle Nforce2 yongalı bir anakart sahibi iseniz seste cızırtılar, mavi ekranlar başta olmak üzere sisteminizde meydana gelebilecek birçok sorunun birinci derece suçlusu bellek olacaktır.
Belleklerden sonra dikkat etmemiz gereken önemli ve en baştan beri kafanızı kurcalayan soruna geldi sıra. Soğutma! Soğutma yapmak için kesinlikle markalı ve iyi bir fan tavsiye ediyorum. Bakır tabanlı olması, devrinin fazla veya düşük olması (ses açısından) tamamen sizin keyfinize kalmış. Neden böyle diyorum, zira halen kendi sistemimde Coolmaster’ın en düşük model fanını kullanmama rağmen şimdiye kadar sıcaklıktan dolayı en ufak bir şikayetim olmadı.
En çok kafaya takılan sorun bu. İşlemciniz siz yanlış bir şey yapmadığınız takdirde kesinlikle yanmaz! Şu anda satılan Socket-A anakartların hemen hepsinin bios ayarlarında sıcaklık kontrol mekanizması mevcut. Yapmanız gereken tek şey bu değeri ayarlamak. Sistem belirlenen kritik sıcaklık değerine çıkarsa otomatik olarak kendini kapatıyor. Peki kritik sıcaklık nedir? AMD Athlon XP işlemciler için tavsiye edilen kritik çekirdek sıcaklığı 85 derecedir. Ancak satılan anakartlarda ölçüm farkı vardır. Örneğin Epox marka anakartlar işlemci sıcaklığını yüzeyden ölçerken, MSI marka anakartlar sıcaklığı işlemci çekirdeğinden ölçerler. Bu iki anakartın ölçtüğü değerler arasında ortalama 10 derecelik bir fark olur. Yüzeyden ölçen anakartlar işlemciyi daha serin göstermektedir. Demek ki yüzeyden ölçüm yapan bir anakartta tavsiye edilen kritik değerimiz 75 derece olacaktır. Esasen 85 derecede bile stabil olarak çalıştığını söyleyen kullanıcılar olsa da uzun süre bu sıcaklıklarda kalmak işlemcinin ömrünü kısaltmaktadır. Tavsiye edilen değer 30-65 derece arasıdır. Bu da kasa havalandırma fanı da bulunan bir sistemde kolaylıkla elde edilebilecek olan bir değerdir. Tüm bu bilgiler ışığında bir Athlon xp nin yanabilmesi için işlemci ve kasa fanının durması, biostan kritik seviyenin ayarlanmaması, anakartın kritik değerde kapatma sisteminin olmaması (ayardan bağımsız 100-110 derecede otomatik kapatır), ve tüm bunlara rağmen bizim sistemi aşırı derecede zorlamamız gerektiği ortaya çıkmaktadır ki bu şartlara dayanabilecek başka bir işlemci üretilmiş değildir
SIK KARŞILAŞILAN SORUNLAR
Sorunlara başlamadan önce yukarda bahsettiğim kaliteli parçaları tercih etmiş olduğunuzu varsayıyorum ki bu durumda çok ciddi bir sorunla karşılaşma şansınız zaten oldukça azalıyor.
- İşlemci hızının düşük olması:
En çok karşılaşılan sorunlardan birisidir. Yazının en başındaki tabloya baktığımızda anlaşılacağı üzere Athlon XP ler model numaraları ile aynı saat hızında çalışmazlar. Örneğin bir Athlon XP 1700+ işlemci 1463 Mhz hızında bir işlemcidir. Yani sisteminiz bu değeri görüyorsa sorun yok demektir. Ancak 1100 Mhz de görebilir. Bunun nedeni bu işlemcinin çarpanının 11, FSB sinin 133 mhz olmasıdır. Anakartın biosunda veya üzerindeki jumperlarında standart olarak ayarlı FSB 100 ise 1100 görür. Bu ayarı 133 yaptığımızda gerçek değer olan 1463 e çekmiş oluruz. Peki neden böyle? AMD firması 1463 Mhz hızındaki bir Athlon XP 1700+ işlemci 1700 Mhz hızındaki bir İntel Pentium 4 kadar performansa sahip olduğunu belirtmek istemiştir. Çeşitli sistem test yazılımları bunun doğruluğunu kanıtlamıştır.
- Montajda parçalanan işlemciler:
AMD işlemcilerin bekli de en kötü tarafı budur. İntel’in yeni nesil işlemcilerinde olduğu gibi çekirdeği koruyan metal bir aksama sahip değildir ve montaj esnasında dikkat edilmezse kırılabilir.
- Nforce tabanlı sistemlerde rastlanabilen sesteki cızırtı sorunları:
Şahsen hiç karşılaşmama rağmen çeşitli forumlarda rastladığım bu soruna da değinmek istedim. Sorunun en basit tanımı entegre ses kartının IRQ sunun diğer aygıtlarla çakışması. Gidermenin ise çeşitli yolları mevcut. Windows XP kullanıyorsanız aygıt yöneticisinde Computer sekmesi altında ACPI Uniprocessor PC "aygıtını" göreceksiniz. ACPI Uniprocessor PC'yi, Advanced Configuration and Power Interface (ACPI) PC'ye dönüştürmek gerekiyor. Bunu da yapmak oldukça basit. Aygıtın üzerine sağ tuş tıklayıp sürücüyü güncelleştir diyeceksiniz. Daha sonra, sürücünün yerini ben belirleyeceğim diyeceksiniz. Gelen listeden Advanced Configuration and Power Interface (ACPI) PC'yi seçmelisiniz. Bir diğer seçenek de
yüksek ses alabilmek uğruna Windows ses ayarlarını sonuna kadar açmaktan kaynaklanabiliyor. Bu durumda yapmanız gereken Windows tan ses ayarlarını biraz kısmak.
KISACA OVERCLOCK
Overclok konusu oldukça detaylı ve bir o kadar da riskli olduğu için burada sadece genel merakı giderebilmek ve AMD işlemcilerin overclock performansları hakkında bilgi vermek amacındayım. Birazdan anlatacağım yöntemler kullanılan donanımlara göre çok çeşitli şekillerde fark göstermektedirler. Dolayısı ile burada bahsedilen değerlere ulaşmak tamamen şansa kalmıştır. Ayrıca unutmamak gerekir ki, overclock işlemi sonucunda anakart ve işlemciniz başta olmak üzere diğer tüm donanımlarınızın tamir edilemez derecede zarar görmesi muhtemeldir. Bu gibi durumlarda ürünün otomatikman “Kullanıcı Hatasından Dolayı Garanti Dışı” kaldığını bilmeniz gerekir. Anlattığım tüm yöntemlerin uygulanmasından doğacak sorumluluk şahısların kendilerine aittir. Şahsım ve Penta Bilgisayar Sistemleri A.Ş. hiçbir şekilde sorumluluk kabul etmeyecektir.
Overclock en basit anlamı ile işlemcinin çalışma frekanslarının bios veya çeşitli yardımcı yazılımlar ile arttırılmasıdır. Bu durumda işlemciye daha çok voltaj ve soğutma gerekecektir. Ayrıca voltaj durumunun stabil olması gerekmektedir. Bunun içinde kaliteli bir güç kaynağı şarttır. Belleklerin yeni oluşan çalışma frekansına uyum sağlaması gerekir.
Athlon XP işlemci ailesinde overclock potansiyeli en yüksek olan işlemci Thoroughbred XP 1700+ dür. Çeşitli forumlarda bu işlemciyi yukarda saydığım uygun bileşenler ile 3000+ a kadar overclock edenlere rastlanmaktadır. Peki nasıl oluyor? Mantık şöyle işler. Thoroughbred ve Barton işlemcilerin çarpanlarının açık olduğunu daha önce belirtmiştim. Ayrıca bu çekirdeğe sahip işlemciler 0.13 mikron üretim teknolojisine sahip olduğu için daha az voltaja gerek duyuyor ve daha az ısınıyorlardı. Palomino çekirdekliler ise 0.18 mikron oldukları için hem daha çok ısınıyor hem de daha çok voltaja gerek duyuyorlardı. Zaten bu işlemcilerin çarpanları kilitli idi. Dolayısı ile overclock potansiyelleri de az. Şu anda piyasadan satın alınan XP işlemcilerin %99 u Thoroughbred veya Barton çekirdekli olacaktır. Yine de farkı dış görünüşlerinden anlamak oldukça kolay. Alttaki resime bakarsak palominonun çekirdeğinin kare Thoroughbred in ise dikdörtgen olduğunu görürüz. Ayrıca palominonun işlemci kodları çekirdeğin üzerinde diğerinde ise yan tarafında yazılıdır. Yeşil renkte Thoroughbred’ler olmasına karşın şu an Penta stoklarında kahverengi Thoroughbred de bulunduğundan rengine aldanmamak gerekir.
Şimdi gelelim nasıl yapıldığına. Teknik olarak, çarpanı kırık bir işlemcimiz, tüm bileşenleri kaliteli bir sistemimiz ve çarpan ayarı bulunan biosa sahip bir anakartımız olduğunu varsayıyorum. Çarpanı ve FSB hızlarını değiştirmek sureti ile overclock yapılır. Ancak burada dikkat edilmesi gereken, bu ayarları değiştirirken ufak adımlar atmak ve attığımız her adımda sistemi en az 1-2 saat test etmek gerekliliğidir. Stabil çalıştığı en son ayarlarda bırakmak en mantıklı seçenek olur. XP 1700+ ve Epox 8RDA+ ile yapılan overclock denemelerinin tablosunu vermem, anlamak açısından daha faydalı olur inancındayım.
