SheyTaN

MS-DOS KOMUTLARI

Dos komutları iç ve dış komutlar olmak üzere ikiye ayrılır.

a. İÇ KOMUTLAR :
Bu iç komutlar COMMAND.COM dosyası tarafından çalıştırılılar. Eğer Command.Com dosyası olmazsa bu komutlar çalışmaz.

1. CLS : Ekranı temizler.
Örnek:
C:\CLS yazıp entere basınız. Dos ekranınız temizlenir.

2. DATE : Sistem tarihini görüntüler veya ayarlar.
Örnek:
C:\>DATE
date geçerli tarih 11/12/2000
Yeni tarihi girin.

3. TIME : Sistem saatini görüntüler veya ayarlar.
Örnek:
C:\>TIME
Time geçerli saat 09:54:05,65
Yeni saati girin.

4. VER : Bilgisayarın versiyon numarasını görüntüler.
Örnek:
C:\VER yazıp entere basınca;
C:\>Windows 98 [sürüm 4.00 1111]


5. VOL : Bilgisayarın etiketi ve seri numarasını görüntüler.
Örnek:
C:\VOL yazıp entere basınca;
C sürücüsündeki birim SERDAR
Birim seri numarası 051A-10AC

6. DIR : Disk veya disketteki dosyaları ve dizinleri görüntüler.
Örnek:
C:\DIR C:\>dır .exe C:\>DIR serdar*.*

Parametreleri:
1. dır/p : Dosya ve dizinlerin listesini sayfa sayfa verir.
2. dır/w : Dosya ve dizinlerin listesini yan yana verir.
3. dır/s : İç içe olan tüm dosyaları dizinleriyle gösterir.
4. dır/ar : Sadece okunur (saltokunur) dosyaları listeler.
5. dır/ah : Sadece gizli dosyaların listesini verir.
6. dır/ad : Sadece dizinlerin listesini alır.

Örnekler:
Dır/p dır/ar dır/ad dır/w dır/s

7. TYPE : Metin dosyalarının içeriğini görüntüler.
ÖRN: c:\>type autoexec.bat

8. PROMPT : Sistem işaretini değiştirir.
Örnek: PROMPT SERDAR $p$g yazıp entere basarsanız eğer;
Serdar c:\> şeklinde olacaktır. Tekrar C:\> haline getirmek için;
C:\>PROMPT $p$g yazmanız yeterli olacaktır.

9. REN (Rename) : Dosya ismini değiştirir.
C:\>ren horoz.exe tavuk.exe
Sonra dır yazıp baktığınızda horoz.exe dosyası tavuk.exe olarak değişir.
Uzantı adları değiştirilmez. Eğer değiştirilirse çalışmayabilir.

10 DEL Dosya silen komuttur.
C:\>DEL serdar.bat a:\>del okul.exe
ÖNEMLİ NOT: Size yabancı gelen ve bilmediğiniz dosyaları kesinlikle silmeyiniz. Çünkü; sildiğiniz bir dosya windowsun ya da kullandığınız bir programın bir dosyası olabilir. Silerken iyi düşünün, son kararınızdan sonra siliniz. (Eminmisiniz?) J

11. COPY Bir veya daha fazla dosyayı başka bir konuma kopyalar. Kopyalama işlemine
NEREDEN  NEYİ  NE OLARAK soruları cevaplanmalıdır.

1. C:\>copy *.bat a: (C sürücüsündeki uzantısı BAT olan dosyaları A sürücüsüne kopayalar.)
2. A:\>copy *.* c:\serdar (Disketteki bulunan bütün dosyaları C sürücüsünde bulunan SERDAR dizininin içine kopyalar.)
3. c:\>copy ay*.* a: (C sürücüsündeki bulunan ay ile başlayan dosyaları diskete kopyalar.

12. DİZİN KAVRAMI :

a) MD : Boş ve yeni bir dizin oluşturur.
Örnek: c:\>md tavuk (yazıp entere basın. Sonra Dır ile listesine bakın
TAVUK <DIR> şeklinde gözükecktir.
b) CD : Var olan dizin içine girer.
Örnek: c:\>cd tavuk (yazıp entere basın. Tavuk dizinin içine girersiniz.)
C sürücüsü C:\TAVUK> şeklinde olur.
Sizde bilgisayardaki var olan dizinlere CD ile girip DIR yazıp içinde hangi dosyalar olduğuna bakabilirsiniz.
c) CD.. Var olan dizinden çıkar.
Örnek: C:\TAVUK>CD.. yazıp entere basın. C:\> şeklinde olacaktır.
d) RD : Boş olan dizini siler.
Örnek : C:\> rd tavuk (Sadce içi boş olan dizini siler)


b. DIŞ KOMUTLAR :
Bu komutlar C:\WINDOWS\COMMAND dizininin içinde bulunur.

1. MEM : Bilgisayarın RAM belleği hakkında bilgi verir. Kaç RAM olduğunu gösterir.
Örnek: C:\>MEM yazıp entere basmanız yeterli olacaktır.

2. LABEL : Sürücümüzün etiket adını değiştirmemizi sağlar.
Örnek: C:\>LABEL
Etiket adını girin (11 karakter)?
Ya da kısayoldan C:\>LABEL SERDAR
A:\>LABEL SERDAR yazarsanız, disketinize DIR ile baktığınızda birim etiket adı SERDAR olarak değişecektir.

3. CHKDSK : Disk veya disketi kontrol eder ve rapor verir.
Örnek: C:\>CHKDSK C: C:\>CHKDSK A:

4. SCANDISK : Disk ve disketin yüzeyinde, dosyalarda ve klasörlerde hata incelemesi yapar ve sorunları giderir.
NOT: Genelde Windows düzgün olarak kapatılmadığı zaman makineyi tekrar açtığınızda kendisi otomatik olarak devreye girer ve hataları düzeltir.
Örnek: C:\>SCANDISK C: C:\>SCANDISK A:


5. SYS : MSDOS sistem dosyalarını bir diskete kopyalar. Bilgisayr açılmadığı zaman bu disketle açabiliriz.
Örnek C:\> SYS A: A:\>SYS C:
system aktarıldı.
(IO.SYS, MSDOS.SYS ve COMMAND.COM dosyalarını kopyalar)
(ıo.sys ve msdos.sys dosyaları gizlidir.)
NOT: Bilgisayarda başlangıç disketi oluşturmak isterseniz eğer. Windows başlangıç disketi oluşturmanızı tavsiye ederim. (Adres: Başlat-Ayarlar-Denetim Masası-Program Ekle/Kaldır- Başlangıç Disketi)

6. ATTRIB :
Dosya niteliklerini değiştirir.
+R : Dosyaları salt okunur (silinemez) yapar.
+H : Dosyaları gizli (görünmez) yapar.
+S : Dosyaları sistem özelliği verir.
+A : Dosyaları salt okunur (silinemez) yapar.

Örnekler: C:\>attrib +h serdar.bat (serdar.bat dosyasını gizler)
C:\>attrib -h serdar.bat (serdar.bat dosyasını gizlilik özelliğini kaldırır.)
C:\>attrib +r serdar.bat (serdar.bat dosyasını salt okunur yapar.)
C:\>attrib -r serdar.bat (serdar.bat dosyasının salt okunur özelliğini kaldırır.)

Bu şekilde de yapabilirsiniz: c:\attrıb +r +s serdar.doc

7. FORMAT : Yeni alınmış ve kullanılmış disk veya disketi bilgisayarın kullanacağı biçime getirilmesini sağlar. Dolu disketleri boşaltır.
ÖNEMLİ: Format atılacak disket veya harddiskte ki bilgilerin bir yedeğini mutlaka alın. Çünkü içindeki bilgiler tamamen silinecektir.

Parametreleri:
/S : Sistem dosyalarını da transfer eder.
/Q : Hızlı (quick) formatlama yapar.
Örnekler: FORMAT A: (Diskete tam bir format atar.)
FORMAT A:/Q/S (Diskete hızlı ve sistem formatı atar.)

8. MOVE : Dosyaları taşımak veya dizin adlarını değiştirmek için kullanılır.

Örnekler: C:\>move serdar.bat a:\yardım
(C sürücüsündeki SERDAR.BAT dosyasını disketteki YARDIM dizinin içine taşır.)
A:\>move hesap.xls c:\ (A sürücüsündeki (disketteki) HESAP.XLS dosyasını
C sürücüsüne taşır.)

9. XCOPY : Dosyaları ve dizinleri alt dizinleri ile birlikte kopyalar.

Örnek: C:\>xcopy C:\>maas\*.* a:\maas
(C sürücüsündeki MAAS dizinini içindeki doyalarla beraber A sürücüsüne MAAS dizini açarak kopyalar.) diZin mi ? Dosya mı? diye sorarsa Z harfine basrak dizini seçin. Kabul etmezse D harfine basınız.)

10. DELTREE : Dizinleri ve alt dizinleri içindeki dosyalarla birlikte siler.

Örnek: A:\>DELTREE OKUL
Eminmisiniz? (E/H) diye soracaktır.
(A sürücüsündeki OKUL dizinini içindeki doyalarla beraber siler)

11. DOSKEY : Klavye yön ok tuşlarına yazılan komutları yükler.
Örnek: C:\>DOSKEY
doskey yüklendi yazacaktır.(Son yazdığınız komutları aşağı ve yukarı yön ok tuşlarıyla görebilirsiniz.)

12. DISKCOPY : Disketten diskete kopyalama işlemi yapar.
Örnek: C:\>DISKCOPY A: A:
Önce Kaynak disketi yerleştirin. Okuma bitince sizden Hedef disketi istediğinde boş olan ikinci disketi takıp işlemin bitmesini bekleyiniz. Sonuçta bir disketin içindeki bilgiler aynen diğer disketede aktarılmış olacaktır.

AUTOEXEC.BAT DOSYASI
Bilgisayar açılırken çalışmasınız istediğimiz program satırlarının bulunduğu bir kelime işlemcidir. İçinde değişiklik yapmak veya yeni bri satır ilave etmek için EDIT kelime işlemci ile girilir.

C:\> EDIT AUTOEXEC.BAT
Örnek bir autoexec.bat dosyası








Eğer ki TURKKEYS.COM dosyasını yükleyip sağ taraftaki nokta işaretinin çalışmasını istiyorsak eğer; önce TURKKEYS dosyasının bilgisayar da yüklü olması gerekir.
Adresinide öğrendiğimiz zaman artık iş satırı yazmaya gelecektir.
Adresini öğrenmek için windowsta BAŞLAT-BUL-DOSYALAR VE KLASÖRLERden AD bölümüne TURKKEYS yazıp ŞİMDİ BUL dememiz yeterli olacaktır. Sonuçta diyelim ki UTİL dizinin içinde bulundu.
C:\> EDIT AUTOEXEC.BAT
Autoexec.bat dosyasına şu şekilde yazmamız gerekir.
C:\UTIL\TURKKEYS /2
Sonra bu dosyayı kaydetmemiz gerekecektir. Alt-D tuşlarına basıp KAYDET seçeneği seçilmelidir.
Son olarak bilgisayarı tekrar kapatıp açtığımızda turkkeys.com dosyası yüklenmiş olacaktır.

CONFIG.SYS DOSYASI

Eğer dosyalarınız veya programlarınız çalışmıyor ise;

C:\> EDIT CONFIG.SYS
Bu dosyanın içine
BUFFERS=50
FILES=50
Komutlarını yazıp kaydederseniz eğer dosyaları çalıştırabilirsiniz.
SET BLASTER=A220 I5 D1 H1 T4
Set NWLANGUAGE=ENGLISH
C:\WINDOWS\a3init.exe
SET CLASSPATH=C:\PROGRA~1\BORLAND\VBROKER\lib\vbcpp.ja r
mode con codepage prepare(857) C:\WINDOWS\COMMAND\ega2.cpi)
mode con codepage select=857
keyb tr,,C:\WINDOWS\COMMAND\keybrd2.sys /id:179
C:\UTIL\turkkeys /2

--++-- O ŞİMDİ ASKER --++--

nhtcn_clpn

birkaç komutta benden :)


DOS KOMUTLARI

DIR:Bu komut DOS en önemli komutu denebilir.Bulunulan dizindeki tüm dizin ve dosyaları görüntülemek amacıyla kullanılır.
DIR/S:Bulunulan dizindeki tüm iç dizinlerde dahil olmak üzere verilen dosyanın olup olmadığını arar.
ÖRN:C:\>DIR/S Batu.TXT
DIR/P:Bulunulan dizindeki dosya ve dizinleri sayfa sayfa listeler.Yani bir sayfaya sığmazsa bir mesaj çıkıp devam etmek için bir tuşa basın yazısı çıkar basılınca diğer sayfaya geçer
DIR/W:Dosya ve dizin gösterimini yatay biçimde yapar.
DIR/AH:Aktif dizin içindeki sadece gizli dosya ve dizinleri gösterir.
DIR/AD:Aktif dizin içindeki sadece dizinleri gösterir.
DIR,:Evet DIR virgül bu komut DOS un bir oyunu bunu microsoft açıklamazken böyle bir komut ortaya çıktı.
DIR/AS:Aktif dizindeki sadece sistem dosyalarını gösterir.
DIR/AA:Aktif dizindeki sadece arşiv niteliği taşıyan dosyaları görüntüler.
DIR/AR:Aktif dizin içindeki sadece okunur dosyaları görüntüler.
DIR/ON:Gösterimi alfabetik sıraya dizer.
DIR/OS:Dosya boyutuna göre küçükten büyüğe sıralar.
DIR/OE:Uzantıya göre sıralar.
DIR/OD:Zamana göre sıralar.Değişim tarihi
DIR/L:Küçük harfle listeleme yapar.
CD:Bu komut bir dizinden diğerine geçişi sağlar.
CD <DİZİN ADI>:Dizin adı kısmına girilen dizinin içine girer.ÖRN: C:\>CD BATU
CD..:CD.. komutu aktif dizinden çıkışı sağlar.Aktif dizinden çıkılıp bir üst dizine gidilir.
CD...:Bu komutta aktif dizinin iki üstüne çıkışı sağlar.
CD\:Direk ana dizine çıkışı sağlar
DEL:Dosya silmeye yarar.Kullanımı DEL <DOSYA ISMI> Örn: C:\>DEL Batu.TXT
DEL *.*:Aktif dizindeki tüm dosyaları silmeye yarar.
REN:Rename in kısaltmasidir.Dosya ve dizin ismi değiştirmeye yarar.
Kullanımı REN <ESKI DOSYA ISMI> <YENI DOSYA ISMI>
ÖRN:C:\>REN Batu.TXT Batuhan.TXT
MD:Make Directory içi boş bir dizin yaratmaya yarar.Kullanımı MD <DIZIN ISMI> Örn: C:\>MD Batu
RD:Remove Directory içi boş bir dizini silmemize yarar.Kullanımı RD <DIZIN ISMI>
COPY:Bir dosyayı bir yerden başka bir yere kopyalama amacıyla kullanılır.
Kullanımı COPY <DOSYA ADI YOLUYLA> <KOPYALANACAĞI YER>
ÖRN:C:\>COPY C:\Batu.TXT C:\Batu\
NoT:Yukarıdaki örnekte ana dizinde bulunan Batu.TXT dosyası Batu dizini içine kopyalanıyor.
TYPE:Bu komut bir tür edit programı gibi çalışır.Yani verilen dosyanın içinde ne tür kayıtların bulunduğunu bize gösterir.Kullanımı TYPE <DOSYA ADI>
Örn:C:\>TYPE Batu.TXT
COPY CON:Bu komut copy komutuna bağlıdır.Fakat işemi farklıdır.Yeni bir dosya yaratmaya ve içine birşeyler yazmaya yarar.Kullanımı COPY CON <OLUŞTURULACAK DOSYA İSMİ>
ÖRN:C:\>COPY CON Batu.exe
NoT:Yukarıda verilen şekilde yazılıp enter a basıldığında dos bir alt satıra geçerek kayıt girmemizi bekler tüm kayıtlar bittikten sonra F6 fonksiyon tuşuna basarız.Ve girişi keseriz ve kayıt ederiz.enter tuşuna basarak işlemi bitirip tekrar prompt a geri döneriz.
PROMPT:DOS un simgesini değiştirir.DOS un genel promptu C:\> tır siz bunu bu komutla değiştirebilirsiniz.
ÖRN:C:\>PROMPT Batu:
ESKİ HALİ:C:\>
YENİ HALİ:Batu:
Geri getirmek için prompt komutundan sonra $P$G ibaresini kullanın.
UNDELETE:Bu komut ile önceden sildiğiniz dosyaları geri çağırabilirsiniz.Fakat dosyanın yeri üzerine başka bir kayıt yapılmadıysa geri çağırma imkanınız vardır.Aksi takdirde kurtulmaz.
FORMAT(!!!Dikkat!!!):Bu komut disk veya disket birimlerinin içindeki tüm kayıtları silerek ilk alındığında hazır bulunan hale getirir.Bir kere çalıştırıldıktan sonra geri dönüşü yoktur.
KULLANIMI:FORMAT <DISK ISMI> <PARAMETRE>
ÖRN:C:\>FORMAT C:/S
/S:Bu parametre ile diske format atıldıktan sonra başlangıç dosyalarınıda diske tekrar kayıt eder.Böylece disk bilgisayrı başlatabilir.
/Q:Hızlı format atar.Normal formattan farklı olarak daha hızlıdır ve dosyaları silmekle yetinir.Disketlere zarar verbilir.
/C:Format sırasında bozuk sektörleri tarar.Ve yeni bulursa ekler veya eskileri kurtarmaya çalışır.
UNFORMAT(DOS 6,22 ve öncesi için geçerlidir):Bu komut ile önceden formatladığınız bir diski veya disketi tekrar eski haline getirebilirsiniz.(Fazla güvenmeyin)
XCOPY:COPY komutundan farklı olarak bir çok işlevi vardır.Kullanımı copy komutu ile aynıdır fakat xcopy de parametre kullanımına izin vardır.
/S:Bu parametre ile belirtilen dizindeki tüm alt dizinleride hedefe kopyalar.
/H:Kopyalama yaparken gizli dosyalarıda kopyalar.
/P:Her kopyalamada onay ister.
/Y:Eğer kopyalanacak dosya dizinde varsa sormadan direk kopyalar.
ÖRN:C:\>Batuhan \Batu\*.* \Batu /S/Y
ATTRIB:Dosyaların özelliklerini değiştirmeye ve oluşturmaya yarar.Kullanımı ATTRIB <DOSYA ISMI> <PARAMETRE>
ÖRN:C:\>ATTRIB Batu.TXT +H
+H:Dosyayı gizli hale getirir.
-H:Gizliliği kaldırır.
+R:Dosyayı sadece okunur yapar.
-R:Sadece okunur özelliği kaldırır. +A:Dosyayı arşiv dosyası olarak ayarlar.
-A:Arşiv özelliğini kaldırır.
+S:Dosyaya sistem dosyası özelliği verir.
-S:Sistem özelliğini kaldırır.<
MEM:Bu komut dosun o anda ki bellek durumunu gösterir.Kullanımı MEM
/C:Belleğin TSR kısmında(sürekli bellekte kalan) yerindeki programların listesini verir.
FDISK:Bu program harddisk in ayırım ayarlarını düzenlemeye yarar yani bu program ile komple harddiski kaldırabilir ya da tekrar oluşturabilirsiniz.Veya harddiski ikili üçlü kısımlara ayırabilirsiniz.Dikkat bu program kullanımında tüm bilgiler yok edilir.Bilmeyen kullanmasın bu ile ilgili bir yazıyı yakında sayfamızda bulabilirsiniz.
SCANDISK:Bu komut harddiskin bakımını üstlenir ve sorunları varsa giderir.
CHECKDSK:Bu dosun harddisk hakkkında bilgi ve onarım ile ilgili komutudur.Bu komut ile bad sector lerden daha bir çok harddisk konusunda bilgi verir.Ve harddiski bir tür checkupta tutar.
DEFRAG:Bu program şimdilerde sizin windows ta kullandığınız disk birleştiricisinin dos sürümüdür.Windows ta SYMANTEC el atınca daha kullanışlı oldu.Bu programın çalışma şekli şöyledir.Harddisk içinde bölünmüş dosyaları birleştirir ve ard arda dizer bu şekilde harddiskten veri okuma hızını arttırır.
EDIT:Bu program dosun editör programıdır.Yani type komutu gibi dosya içini görüntüler ve içinde değişiklik yapmanızı sağlar.Tabi ki arabirimi olmasından dolayı daha kullanışlıdır.
DOSKEY:Dosun anahtarı bu dur işte bu komut ile dosa yeni ilevler ekleyebilirsiniz.Hatta dır komutunun adını bile değiştirebilirsiniz.Fakat sadece dosun kolaylıklarından yararlanmanız için komut bir kere çalıştırmanın yeterlidir.
Bu komut hafızada iken yukarı ve aşşağı tuşları ile fonksiyon tuşları(F1,F2,F3...) yeni işlevler kazanır

SheyTaN

--++-- O ŞİMDİ ASKER --++--

nhtcn_clpn

evet bende yeni gördüm biras aceleye gelmişti uyardığın için sağol daha dikkatli olucam ;)